● I tū he huihuinga pāpāho i te Tari Pārongo a te Kaunihera ā-Motu i te 10:00 i te ata, i te 10 o Hune, 2017. Nā te Minita Tuarua mō te Taiao me te Taiao, nā Zhao Yingmin, me ngā āpiha o te Tari Tatauranga ā-Motu me te Manatū Ahuwhenua me ngā Take Taiwhenua, i whakauru te Pānui mō te Rangahau ā-Motu Tuarua o ngā Pūtake Parahanga, ā, i whakautu i ngā pātai a ngā pāpāho.
● E ai ki a Zhao Yingmin, te minita tuarua mō te taiao me te rauropi, i whakahaerehia te rangahau tuatahi o ngā pūtake parahanga i te 31 o Tīhema, 2007, ā, i tēnei wā i te 31 o Tīhema, 2017, he wehenga 10 tau. Tērā pea ka mahara tātou i roto i te tekau tau kua pahure ake nei, inā koa mai i te 18 o ngā Huihuinga ā-Motu o te CPC, kua kite a Haina i te whakatairanga kaha o te ahunga whakamua o te taiao me te whakapainga tere o te kounga o te taiao taiao. E whakaatu ana hoki ngā raraunga tatauranga i ngā huringa i roto i te tekau tau kua pahure ake nei, e toru ngā āhuatanga matua:
● Tuatahi, kua tino heke te tukunga o ngā poke nui. Ki te whakatauritea ki ngā raraunga mai i te rangahau ā-motu tuatahi o ngā pūtake poke, ko ngā tukunga o te hauhā whanariki, te hiahia matū hāora me ngā waikura hauota i te tau 2017 kua heke iho mā te 72 ōrau, 46 ōrau me te 34 ōrau, ia, mai i ngā taumata o te tau 2007, e whakaatu ana i te ahunga whakamua nui kua mahia e Haina i roto i te aukati me te whakahaere poke i ngā tau tata nei.
● Tuarua, kua tutuki ngā hua whakamiharo i roto i te hanganga anō o ngā ahumahi. Tuatahi, kua piki ake te kukū o te kaha whakaputa i roto i ngā ahumahi matua. Ki te whakataurite ki te tau 2007, kua piki ake te whakaputanga hua o ngā ahumahi pepa, maitai, sima me ētahi atu ahumahi ā-motu mā te 61%, 50% me te 71%, kua heke te maha o ngā umanga mā te 24%, 50% me te 37%, kua piki ake te putanga, kua heke te maha o ngā umanga, kua piki ake te putanga toharite o te umanga kotahi mā te 113%, 202%, 170%. 2) Kua tino heke te tukunga o ngā poke nui i roto i ngā ahumahi matua. Ki te whakataurite ki te tau 2007, ko ngā ahumahi ōrite, kua heke te hiahia hāora matū o te ahumahi pepa mā te 84 ōrau, kua heke te hauhā whanariki o te ahumahi maitai mā te 54 ōrau, ā, kua heke te hauhā hauota o te ahumahi sima mā te 23 ōrau. Ka kitea kua pai ake te kounga o te whanaketanga ōhanga i roto i te tekau tau kua hipa. Kua heke te maha o ngā umanga, engari kua piki ake te kukū o te kaha whakaputa. Ahakoa kua piki ake te putanga o ngā hua, kua tino heke te tukunga o ngā poke, arā, te nui o te poke i tukuna mō ia hua.
● Tuatoru, kua tino pai ake te kaha ki te whakahaere i te parahanga. Ko te maha o ngā whare mō te maimoatanga wai para, te tango whanariki me te tango puehu i roto i ngā umanga ahumahi he 2.4 ngā wā, 3.3 ngā wā me te 5 ngā wā i tērā o te tau 2007, he maha ngā wā i tērā o ngā whare maimoatanga para tekau tau ki muri. Kua pai ake te kaha o te paru kararehe me te heihei ki te maka atu, me te 85 ōrau o te paru kararehe me te 78 ōrau o te mimi e whakamahia anōtia ana i roto i ngā pāmu kararehe me te heihei nui, ā, ko te ōwehenga o te tango paru maroke i roto i ngā pāmu poaka nui kua piki ake mai i te 55 ōrau i te tau 2007 ki te 87 ōrau i te tau 2017. Ki te whakatauritea ki ngā tau tekau ki muri, kua piki ake te maha o ngā whare maimoatanga paru o ngā tāone nui mā te 5.4 ngā wā, kua piki ake te kaha maimoatanga mā te 1.7 ngā wā, kua piki ake te kaha maimoatanga paru tuturu mā te 2.1 ngā wā, ā, kua piki ake te tere tango o te hiahia hāora matū i roto i ngā paru o ngā tāone nui mā te 28 ōrau i te tau 2007 ki te 67 ōrau i te tau 2017. Kua piki ake te maha o ngā whare tango paru o ngā whare mā te 86 ōrau i roto i te tekau tau kua hipa, ā, i roto i ēnei kua piki ake te maha o ngā whare tahu para mā te 303 ōrau, ā, kua piki ake te kaha tahu mā te 577 ōrau, me te ōwehenga o te kaha tahu kua piki ake mai i te 8 ōrau tekau tau ki muri ki te 27 ōrau. I piki ake te maha o ngā whare whakakore para mō te whakamahinga pokapū o ngā para kino mā te 8.22 ngā wā, ā, i piki ake te kaha whakakore para kua hoahoatia mā te 42.79 miriona tana ia tau, 10.4 ngā wā i tērā o te tatauranga o mua. I piki ake te whakamahinga pokapū o ngā para mā te 14.67 miriona tana, 12.5 ngā wā teitei ake i te 10 tau ki muri. Mā te whakataurite ki ngā hua o tētahi rangahau parahanga, ka kitea ngā whakatutukitanga kua tutuki i tō tātou whenua i roto i te taiao taiao i ngā tau tekau kua hipa.
● — He wāhanga mai i te Whatunga Kātene o Haina
Wā tuku: Maehe-01-2023
